Ernstig Astma

Onderwerpen en sprekers

 

Plenair

Op de Hoogte van Astma 

dr. Els Weersink, longarts
Amsterdam UMC


De openingssessie geeft aandacht aan de nieuwste ontwikkelingen binnen astma en speciaal ernstig astma. De nieuwste richtlijnen en andere zaken zullen ook worden besproken. Kortom het begin van een mooi symposium, want in de workshops zal alles uitgebreider worden besproken. 

 

The Patient Journey; ernstig astma vanuit patiënten perspectief

dr. Anneke ten Brinke, longarts
Frisius MC (locatie Leeuwarden)

Lars Roosma, Ervaringsdeskundige met ernstig astma




In deze interactieve sessie staat de beleving van ernstig astma vanuit patiëntperspectief centraal, aan de hand van een casus gepresenteerd door een patiënt en een longarts. Belangrijke aspecten van de ziekte, zoals ervaren door patiënten, worden belicht. Ook wordt kort ingegaan op het belang en de praktische invulling van patiëntenparticipatie.

 

Pathofysiologie van astma

dr. Bart Hilvering, longarts
Amsterdam UMC



Pathofysiologie van astma: wat er binnen de definitie van astma aan verscheidenheid in immunologische processen bestaat.

Leerdoelen:
- Kennis over de immunologische pathways bij astma.
- Wat zijn metingen en gegevens om de verschillen tussen pathways te onderscheiden.

 

Aanhoudende Lichamelijke Klachten bij astma (ALK) Verstand van onbegrepen zaken

drs. Harry Horsman, klinisch psycholoog 
Radboudumc

 

Astma is een longaandoening die veel impact kan hebben op het dagelijks leven. De mate van impact wordt echter niet alleen door de ernst van de astma zelf bepaald. De astmaklachten zijn voor veel mensen verschillend, maar de gevolgen in het dagelijks leven zijn net zo divers. De manier waarop iemand de eigen klachten waarneemt, hierop reageert, of op anticipeert bepaalt voor een groot deel hoeveel last er iemand uiteindelijk van ervaart. Bij een gedeelte van de astmapopulatie is er sprake van een suboptimale manier van omgaan met de astma, waardoor er een hogere mate van (ziekte)last, klachten, of een grotere beperking in het functioneren wordt ervaren dan o.b.v. de ziekte zelf verwacht mag worden. Deze klachten worden niet altijd herkend of begrepen, noch door patiënt, noch door de professional. Men spreekt ook wel van onbegrepen, of beter gezegd, aanhoudende lichamelijke klachten. Hoe herken je als professional de disfunctionele patronen, welke elementen spelen een belangrijke rol, hoe maak je onderscheid in verklaarde en onverklaarde klachten, en is dit noodzakelijk dan? Dit en meer komt aan bod in de plenaire lezing over het optimaliseren van welbevinden en functioneren bij onbegrepen klachten.

Na de lezing:
- Heb je basiskennis van de belangrijkste theorieën en modellen binnen de psychologie m.b.t. Aanhoudende Lichamelijke
  Klachten (ALK) bij astma.
- Heb je zicht op je eigen attitude m.b.t. ALK bij astma.
- Heb je kennis van interventies om patiënten uit disfunctionele gedragspatronen te krijgen.

 

Implementatie nieuwe richtlijnen, van papier naar praktijk

dr. Bart Hilvering, longarts
Amsterdam UMC



Implementatie nieuwe richtlijnen: hoe zorgen we ervoor dat FMS richtlijnen worden toegepast in de dagelijkse praktijk.

Leerdoelen:
- Highlights uit recente astma-richtlijnen.
- Tips voor de implementatie van richtlijnen.

 

Casuïstiekbespreking

Tijdens het congres is er een casuïstiekbespreking. Stuur uw casus minimaal 1 week voorafgaand aan het congres op naar info@stichtingrolex.nl of margreet@morganiseren.nl.

 

 

Workshops

Biologicals inzetbaar bij luchtwegziektes

dr.ir. Jasper Kappen, longarts
Franciscus Gasthuis & Vlietland, Rotterdam

dr. Marjolein Cornet, KNO arts
Alrijne ziekenhuis, Leiden-Leiderdorp
 

Divers pathologie zoals astma, allergie, infectie en vasculitis presenteren zich in de onderste en bovenste luchtwegen Een goede samenwerking tussen KNO arts en longarts wordt steeds belangrijker bij de totale behandeling van de ‘united airways’ zeker sinds de komst van de biologicals. In deze workshop komt de behandeling met biologicals aan bod, alsmede het belang van een goede samenwerking hierbij.

Leerdoelen:
- Behandeling biologicals, huidige stand van zaken
- Meerwaarde MDO KNO-arts en longarts in kader van united airways
- Organisatie van multidisciplinaire poli
- Kennis van raakvlakken KNO-long

 

 De patient “in the lead” of niet?

dr. Ilse Boudewijn, longarts 
Frisius MC (locatie Leeuwarden)

drs. Jasmijn van Campen, longarts
Haaglanden MC, Den Haag



Iedere longarts weet dat goede, effectieve en eerlijke communicatie met een patiënt van belang is voor een goede behandelrelatie. Steeds meer aandacht krijgt het belang van ziekte inzicht, eigen regie en samen beslissen. Maar hoe doe je dat nou eigenlijk “the patient in the lead” en wat levert het op? Tijdens deze workshop zullen we stil staan bij deze termen en hoe en waarom dit in te zetten in de praktijk nu en in de toekomst.

Leerdoelen:
- Inzicht krijgen in het belang van het vergroten van ziekte inzicht, samen beslissen en zelfregie bij patiënten met astma.
- Inzicht krijgen van initiatieven die hier kunnen bijdragen.

 

Astmabehandeling hoog/laag

Marieke Drijver - Messelink MSc. longarts
Nederlands Astmacentrum Davos

drs.ir. Eline bij de Vaate, longarts
Merem, Hilversum



Bij patiënten met een ongecontroleerd moeilijk behandelbaar of ernstig astma spelen naast de inflammatie van de luchtwegen vaak ook andere factoren een rol. Factoren op verschillende domeinen: het pulmonaal/ medisch domein, fysiek domein en psychosociaal domein. Factoren die onderlinge interacties laten zien. Om dit goed in kaart te brengen en te behandelen heb je als longarts de mogelijkheid je patiënt te verwijzen naar een kenniscentrum voor complex chronische longaandoeningen (KCCL) in Nederland of naar het Nederlands astmacentrum Davos (NAD). In deze workshop geven we een beeld van wat de meerwaarde kan zijn van behandeling in een gespecialiseerd centrum en nemen we je mee in de overwegingen voor verwijzing voor hooggebergtebehandeling of behandeling in Nederland.

Leerdoelen:
- Inzicht krijgen in de factoren die een rol kunnen spelen bij ongecontroleerd astma en welke niet-medicamenteuze interventies
  daarbij ingezet kunnen worden.
- Inzicht krijgen in de overwegingen die een rol kunnen spelen in de verwijzing van de astma patiënt voor behandeling in
  Nederland of in het hooggebergte, zodat ‘shared decision making’ op de polikliniek eenvoudiger wordt.

 

Biologicals gestart en dan.......

dr. Els Weersink, longarts
Amsterdam UMC

dr. Anna Huis in 't Veld, MD PhD, longarts i.o.
Amsterdam UMC


In de afgelopen jaren zijn we zeer vertrouwd geraakt met het voorschrijven van biologicals bij ernstig astma met type 2 inflammatie. Volgens de NVALT richtlijn ernstig astma en GINA moeten we dit vervolgens ook na 4-6 mnd evalueren. Uit de literatuur blijkt inmiddels dat lang niet iedere behandeling leidt tot klinische remissie van astma. In deze workshop zullen we nader uiteenzetten hoe dit evalueren verloopt en op welke parameters er geëvalueerd zou moeten worden. Tijdens de afgelopen ERS werd de term “clinical remission” vaak gebruikt, wat is daar de betekenis van, hoe zou je dit kunnen meten en wat kunnen we doen om dit na streven. Wat als na langere tijd een biological niet meer effectief is, welke opties zijn er dan om het astma weer onder goede controle te krijgen.

Na deze workshop hebben jullie geleerd hoe je de evaluatie van het klinisch effect van een biological zou moeten doen na 4-6 mnd en wat toe doen als een biological niet meer klinisch effectief is.

 

Hoe bruikbaar is de GINA nog

dr. Marijke Amelink, longarts
Spaarne Gasthuis, Haarlem

Katelijn IJssennagger, longarts i.o.
Spaarne Gasthuis, Haarlem



Astma is een veelzijdige aandoening waarbij vaak zorg op maat nodig. De basis is en blijft altijd inhalatiecorticosteroiden ongeacht de ernst van de ziekte. Richtlijnen ondersteunen de klinische besluitvorming en hebben tot doel om de kwaliteit van zorg te verbeteren. Maar het kan ook lastig zijn wat je moet kiezen als behandeling. Waar start je in de basis? Wanneer ga je over tot de richtlijn ernstig astma. Waar moet je op letten? En is een richtlijn eigenlijk wel toepasbaar op deze inhomogene groep?

Leerdoelen:
- Richtlijnen bieden expliciete aanbevelingen voor het medisch handelen.
- Kennis en het praktisch toepassen van de richtlijnen.


Biomarker gestuurde add-on behandeling van ernstig astma

dr. Gert-Jan Braunstahl, longarts 
Franciscus Gasthuis & Vlietland, Rotterdam

Nathan Wielaard, verpleegkundig specialist
Franciscus Gasthuis & Vlietland, Rotterdam



Ernstig astma heeft een hoge ziektelast en leidt tot ernstige beperkingen in het dagelijks leven. Standaardbehandeling met inhalatiemedicatie is dan veelal niet toereikend. Het onderliggend ontstekingsprofiel bepaalt de keuze voor een eventuele add-on behandeling. In deze workshop zal worden ingegaan op het behandelplan en de rol die biomarkers hierbij hebben.

Leerdoelen:
- Welke biomarkers spelen een rol bij astma?
- Wat is het verschil tussen T2- hoog en T2-laag astma?
- Wat bepaalt de keuze voor een add-on behandeling?


Adem-halen?

Ivonne Raats – ten Cate MSc, longarts en ademcoach
Huisartsenpraktijk Radesingel/lieverlucht ademcoaching/Able Healthcare

Anne de Vries, fysiotherapeut
Nederlands Astmacentrum Davos



We doen het de hele dag. Dus je zou denken: dat kunnen we wel, ademen. En wij als longartsen weten daar alles van, toch?
De praktijk blijkt toch weerbarstiger. Laten we daar eens verandering in brengen!

Tijdens deze workshop behandelen we verschillende aspecten van ademhaling: het proces van ademhalen, welke systemen beïnvloeden en wórden beïnvloed door de ademhaling, wat heb je nodig voor een ‘goede’ ademhaling, wat kan er misgaan? En niet onbelangrijk: wat kun je daar als longarts mee? Dat gaan we horen én ervaren. Let's breathe!

Leerdoelen:
- (Hernieuwd) begrip van ademregulatie.
- Begrijpen van invloed van ademhaling op de mens als systeem.
- Weten met welke info en adviezen je de longpatiënt een stapje in de goede (adem)richting kan helpen.